Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen kaydetmek iyi olur, zira bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda hafif kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak hem de ölçütleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı terazide tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ama temiz gelir elbette bu düzen her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını yalnızca orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman aynı aydınlatma ile sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif notayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes yapmak gerekir öte yandan ondalık notlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın hızını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının eşit gitmesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma temposu ise tadı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda duman daha yavaş gelir ama aromalar sonradan açılır hem de bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar fakat gücünü düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra kalını seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki tat ile burnun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark başta önemsiz gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi dudaktan verirken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir soluk aromayı daha geniş açar. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa geçirir sert bir nefes ise ince notaları örter. Yoğunluk dilde zayıf fakat koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı de detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü doymuş bir damak en güçlü aromayı bile silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler dili uyuşturur hem de tat algısını azaltır. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay de düşünülebilir; asıl mesele seçimin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa olduğundan aroma değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup biter çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir izlenim verir bu sebeple sakin ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı vermez demek ki her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro adı ve not tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin sedir tonu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve notasını net taşıyabilir örneğin sert bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu güçlü taşır kaldı ki dolgun bir içim aromasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir aksi hâl da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle oda şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de duman ağırlaşır ve lezzet bastırılır sıcaklık de yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür değerlendirme anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava ya da koku çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada koku birikirse sonraki çubuğun aroması yanlış algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok sertse yanış yapısı şaşar.